آلودگی هوا در بسیاری از شهرهای ایران به یکی از جدیترین چالشهای زندگی روزمره تبدیل شده است
افزایش تعداد خودروها، فعالیتهای صنعتی گسترده، ساخت و سازهای شهری کاهش فضای سبز و اقلیم خشک بسیاری از مناطق ایران باعث شده کیفیت هوا در سالهای اخیر کاهش محسوسی داشته باشد.
در چنین شرایطی استفاده از گیاهانی که بتوانند بخشی از آلودگی را جذب و هوا را تا حدی پاکسازی کنند به یک ضرورت زیست محیطی تبدیل شده است نه یک انتخاب تزئینی!!
ایران کشوری با تنوع اقلیمی گسترده است از استانهای شمالی با رطوبت بالا گرفته تا نواحی مرکزی با آب و هوای خشک و گرم و مناطق مرتفع غرب که زمستانهای سرد و تابستانهای معتدل دارند همین تنوع باعث میشود طیف بسیار گستردهای از گیاهان قابل کشت و موثر در تصفیه هوا در کشور ما قابل استفاده باشند.
گیاهانی که هم سازگار با شرایط ایران هستند و هم توانایی کاهش ذرات معلق و گازهای آلاینده را دارند ، در شهرهای بزرگی مثل تهران اصفهان تبریز مشهد و اراک اهمیت زیادی پیدا میکنند زیرا این شهرها بیشترین روزهای ناسالم سال را تجربه میکنند.
این مقاله با تکیه بر واقعیتهای اقلیمی کشور به معرفی گیاهانی میپردازد که در ایران در دسترس هستند و توانایی موثر در کاهش آلودگی هوا دارند.
نقش گیاهان در کاهش آلودگی هوا
یک فیلتر طیعی :
گیاهان در طبیعت نقش یک فیلتر زنده را ایفا میکنند و این توانایی نتیجه ترکیب چند سازوکار طبیعی در ساختار برگها تنه ریشه و حتی لایه خاک اطراف آنهاست.
وقتی باد از میان شاخهها عبور میکند ذرات معلق هوا روی سطح برگها مینشینند و گیر میافتند،روزنههای برگ مواد آلاینده گازی را جذب و به داخل گیاه منتقل میکنند.
ریشه با تصفیه خاک و جذب بخشی از ترکیبات مضر باعث بهبود کیفیت محیط پیرامون میشود.گیاه با تولید اکسیژن تعادل رطوبت را نیز برقرار میکند و همین موضوع باعث کاهش گرمای محیط و ایجاد شرایط بهتر برای تنفس میشود.
در ایران با توجه به تفاوت شدید دما و رطوبت کارایی گیاهان مختلف متفاوت است. برای مثال گیاهی که در شمال ایران رشد عالی دارد ممکن است در مناطق خشک یزد یا کرمان عملکرد ضعیفی داشته باشد به همین دلیل در انتخاب گیاه مناسب باید اقلیم را در نظر گرفت.
در شهرهایی مثل تهران و اراک که آلودگی ناشی از خودروها بالاست گیاهانی با برگهای پهن و سطح جذب بزرگ بهترین عملکرد را دارند.
در مناطق خشک و کم آب اصلا نمیتوان گیاه پرآببر کاشت و گیاهانی مثل سنجد رزماری اسطوخودوس و گونههای سرو بهترین نتیجه را میدهند.
بهترین درختان مناسب اقلیم ایران برای کاهش آلودگی هوا
نقش حیاتی درختان
درختان مهمترین نقش را در تصفیه هوا دارند چون ارتفاع گسترده و سطح برگ بسیار زیاد آنها باعث میشود حجم بالایی از ذرات معلق جذب شود.در ایران چندین گونه درخت کاملا سازگار و موثر وجود دارد
درختان زینتی و تصفیهکننده هوا مناسب کاشت در اقلیم ایران
افرا Acer spp.
افرا با تاج گسترده و برگهای پهن، سایهاندازی قوی ایجاد میکند و همین موضوع باعث کاهش دمای محیط و بهبود کیفیت هوا میشود. برگهای افرا سطح مناسبی برای جذب ذرات معلق و گردوغبار دارند و در اقلیمهای معتدل و نیمهمرطوب ایران عملکرد مطلوبی نشان میدهند. این درخت علاوه بر کاهش آلودگی هوا، بهدلیل تغییر رنگ زیبای برگها در پاییز، نقش مهمی در زیباسازی فضای شهری دارد و معمولاً در پارکها و معابر عریض کاشته میشود.
چنار Platanus orientalis
چنار یکی از مقاومترین و قدیمیترین گونههای درختی ایران است که سازگاری بالایی با شرایط شهری دارد. برگهای بزرگ و پهن آن توانایی بالایی در جذب ذرات معلق، دود خودروها و گردوغبار دارند و به همین دلیل سالهاست در کلانشهرهایی مثل تهران بهعنوان ستون اصلی فضای سبز استفاده میشود. ریشههای قوی و عمر طولانی این درخت باعث شده گزینهای مناسب برای خیابانها و فضاهای عمومی باشد، هرچند نیاز به فضای کافی برای رشد دارد.
سپیدار Populus alba
سپیدار درختی سریعالرشد است که بهسرعت به ارتفاع قابل توجهی میرسد و در مدت کوتاهی میتواند در بهبود کیفیت هوا مؤثر باشد. این درخت توان بالایی در جذب دیاکسید کربن دارد و به همین دلیل در کمربندهای سبز شهری، پارکها و حاشیه جادهها کاشته میشود. سپیدار به نور زیاد علاقهمند است و اگرچه عمر آن نسبت به چنار کمتر است، اما برای پروژههای توسعه سریع فضای سبز گزینهای کاربردی محسوب میشود.
زبان گنجشک Fraxinus excelsior
زبان گنجشک بهدلیل مقاومت خوب در برابر گرما، خشکی نسبی و آلودگی هوا، یکی از درختان مناسب برای شهرهای آلوده است. برگهای نسبتاً کوچک اما متراکم آن توانایی بالایی در نگهداشت گردوغبار و ذرات معلق دارند. این درخت رشد متعادلی دارد و نیاز نگهداری آن نسبتاً کم است، به همین دلیل در خیابانها و فضاهای شهری پرتردد کاشته میشود و نقش مؤثری در بهبود کیفیت هوا ایفا میکند.
درختان سوزنیبرگ همیشهسبز مناسب اقلیم ایران
سرو نقرهای (Arizona Cypress)
سرو نقرهای یکی از بهترین درختان سوزنیبرگ برای کاهش آلودگی هوا در اقلیم ایران است. این درخت به دلیل برگهای سوزنی، متراکم و همیشهسبز خود توانایی بسیار بالایی در به دام انداختن ذرات معلق هوا مانند PM2.5 و PM10 دارد. رنگ نقرهای برگها، مقاومت بالا در برابر گرما، خشکی و آلودگی شهری، و نیاز آبی کم باعث شده سرو نقرهای در بسیاری از شهرهای ایران از جمله تهران، کرمان و شیراز بهعنوان گزینهای استاندارد برای فضای سبز شهری استفاده شود. ساختار تاج این درخت امکان فیلتر کردن آلودگی را در تمام طول سال فراهم میکند و از مؤثرترین گونهها برای محیطهای آلوده محسوب میشود.
سرو شیراز (Persian Cypress)
سرو شیراز یکی از سازگارترین درختان سوزنیبرگ با آبوهوای ایران است و بهویژه در مناطق مرکزی و خشک کشور عملکرد بسیار خوبی دارد. این درخت تاج باریک و عمودی دارد و به دلیل همین ویژگی در خیابانها، بلوارها و فضای کمعرض شهری انتخابی عالی محسوب میشود. مقاومت فوقالعاده این گونه در برابر خشکی، کمآبی و آلودگی، همراه با برگهای سوزنی همیشهسبز، باعث شده سرو شیراز توان بالایی در فیلتر کردن گردوغبار و ذرات آلاینده داشته باشد. حضور مداوم آن در طول سال، محیط را سبز و پایدار نگه میدارد و نقش مهمی در بهبود کیفیت هوا ایفا میکند.
کاج تهران (Pinus eldarica)
کاج تهران که با نام کاج ایرانی یا کاج خمرهای نیز شناخته میشود، یکی از مهمترین گونههای مقاوم فضای سبز شهری در ایران است. این درخت تحمل بسیار بالایی نسبت به آلودگی هوا، گرمای شدید و کمآبی دارد و به همین دلیل در بسیاری از پارکها، حاشیه اتوبانها و شهرهای گرم و آلوده کشور کاشته میشود. برگهای سوزنی بلند و همیشگی آن سطح تماس بسیار زیادی ایجاد میکنند و میتوانند مقدار قابل توجهی از گردوغبار و ذرات معلق را در تمام طول سال به دام بیندازند. رشد نسبتاً سریع، پایداری بالا و قدرت فیلتر هوا، کاج تهران را به یکی از مؤثرترین گزینهها برای کاهش آلودگی در شهرهای ایران تبدیل کرده است.
بررسی درختان بومی و سازگار
سنجد (Elaeagnus angustifolia)
سنجد یکی از مقاومترین درختان بومی مناطق خشک و نیمهخشک ایران است و در شرایط سخت اقلیمی مانند گرمای شدید، خاک ضعیف و کمبود آب عملکرد بسیار خوبی دارد. برگهای نقرهای و کرکدار این درخت سطح تماس گستردهای ایجاد میکند و بهدلیل همین ساختار قادر است مقدار زیادی از گردوغبار و ذرات معلق موجود در هوا را جذب کند. سنجد علاوه بر مقاومت بسیار بالا، رشد نسبتاً سریع و نیاز آبی کم دارد و به همین دلیل یکی از بهترین گزینهها برای شهرهای خشک و آلوده مثل تهران، سمنان، یزد و کرمان محسوب میشود.
بید مجنون (Salix babylonica)
بید مجنون با شاخههای بلند، آویزان و گسترده خود یکی از مؤثرترین درختان برای فیلتر کردن گردوغبار در فضاهای شهری شناخته میشود. این ساختار آویخته باعث میشود ذرات معلق موجود در هوا روی شاخهها و برگها بنشیند و هوا در ارتفاع انسانی پاکتر شود. بید مجنون در کنار آب رشد بسیار خوبی دارد و بهعنوان درخت پارکی یا در حاشیه فضاهای سبز عمومی انتخابی عالی است. این درخت بهخصوص در شهرهایی که آلودگی گردوغبار بالاست، نقش مهمی در کاهش آلودگی و ایجاد سایه ایفا میکند.
نارون ایرانی (Ulmus minor / U. pumila)
نارون یکی از قدیمیترین و مقاومترین درختان بومی ایران است که دهههاست در فضای سبز شهری استفاده میشود. برگهای نسبتاً ضخیم و سطح زبر نارون قابلیت بالایی در به دام انداختن ذرات معلق دارند و آن را به گزینهای مؤثر برای مقابله با آلودگی هوا تبدیل کردهاند. این درخت تحمل بسیار خوبی نسبت به کمآبی، آلودگی و شرایط سخت شهری دارد و در شهرهایی مثل تهران، تبریز و اصفهان هنوز هم یکی از گونههای اصلی فضای سبز محسوب میشود. پایداری و دوام بالای نارون باعث شده انتخابی ارزشمند برای محیطهای آلوده باشد.
اقاقیا (Robinia pseudoacacia)
اقاقیا درختی سریعالرشد و بسیار مقاوم است که توانایی تحمل شرایط سخت اقلیمی، کمآبی، خاک فقیر و آلودگی هوا را دارد. این ویژگیها باعث میشود اقاقیا یکی از بهترین انتخابها برای شهرهای صنعتی و آلوده ایران باشد. برگهای مرکب و فراوان این درخت سطح تماس زیادی با هوا ایجاد میکنند و به فیلتر کردن گردوغبار کمک میکنند. رشد سریع، دوام بالا و سایهدهی مناسب اقاقیا را به درختی پرکاربرد در پارکها، بلوارها و حاشیه خیابانها تبدیل کرده است.
درخت توت (Morus alba)
درخت توت با برگهای پهن، سطح جذب بالا و سازگاری فوقالعاده با اقلیمهای مختلف ایران یکی از بهترین گونهها برای کاهش آلودگی هوا به شمار میرود. برگهای بزرگ این درخت گردوغبار و ذرات معلق را بهخوبی جذب میکنند و علاوه بر آن، توت در برابر گرمای شدید، کمآبی و آلودگی شهری نیز مقاومت قابلتوجهی دارد. رشد سریع و نیاز کم به مراقبت از مزایای دیگر این درخت است و به همین دلیل در بسیاری از شهرهای ایران بهعنوان درخت فضای سبز استفاده میشود.
درختچهها و گیاهان کمارتفاع بومی و سازگار با اقلیم ایران
در میان پوششهای گیاهی، درختچهها و گیاهان کمارتفاع جایگاه ویژهای در کاهش آلودگی هوا دارند، زیرا به دلیل نزدیکی به سطح زمین، نقش اصلی را در جذب گردوغبار و ذرات معلق ایفا میکنند. بسیاری از گونههای بومی ایران نسبت به کمآبی، گرمای شدید، تابش مستقیم خورشید و آلودگی شهری مقاومت بالایی دارند و به همین دلیل گزینهای مناسب برای استفاده در فضاهای عمومی و محوطهسازی شهری محسوب میشوند. در زیر به مهمترین گونههای بومی و سازگار کمارتفاع اشاره میشود که نقش ارزشمندی در بهبود کیفیت هوا دارند و در شرایط اقلیمی ایران عملکرد آنها در منابع معتبر ثبت شده است.
شمشاد ایرانی
شمشاد یکی از درختچههای همیشهسبز و متراکم است که در بسیاری از محوطههای شهری ایران مورد استفاده قرار میگیرد. برگهای کوچک و دائمی شمشاد به دلیل سطح تماس گسترده با هوا، قابلیت جذب بخشی از گردوغبار نزدیک سطح زمین را دارند. این گیاه در برابر آلودگی هوا، هرس مداوم و تغییرات دمایی مقاومت قابل توجهی نشان میدهد و برای ایجاد پرچین، جداکننده فضاها و حاشیهکاری انتخابی مناسب در اقلیمهای معتدل و نیمهگرم ایران است.
پیراکانتا (آتشینبرگ)
پیراکانتا یکی از درختچههای مقاوم و همیشهسبز است که با شرایط اقلیمی ایران کاملاً سازگار است. این گیاه شاخههای متراکم دارد و برگهای کوچک و براق آن سطح مناسبی برای جذب دوده و ذرات ریز هوا فراهم میکنند. مقاومت به خشکی و آلودگی، نگهداری آسان و توانایی رشد در خاکهای متوسط از ویژگیهایی است که باعث شده پیراکانتا در بسیاری از فضای سبزهای شهری ایران مورد استفاده قرار گیرد. وجود میوههای نارنجی و قرمز در فصول سرد نیز به تنوع زیستی و زیبایی محیط کمک میکند.
رزماری
رزماری یک گیاه چوبی و بوتهای است که در مناطق گرم و خشک ایران بسیار موفق عمل میکند. این گیاه برگهای سوزنی شکل و معطر دارد که توانایی بالایی در جذب گردوغبار و آلایندههای سبک دارند. مقاومت به کمآبی، نیاز مراقبتی کم و سازگاری با نور مستقیم خورشید باعث شده رزماری در بسیاری از باغها، محوطهها و حاشیه راهها کاشته شود. این گیاه علاوه بر نقش در تصفیه هوا، در تنوعبخشی به فضای سبز نیز ارزشمند است.
اسطوخودوس
اسطوخودوس یکی از مقاومترین گیاهان بوتهای مناسب اقلیم خشک و نیمهخشک ایران است. این گیاه به دلیل برگهای کرکی و معطر خود توانایی جذب و نگهداشت گردوغبار را دارد و در محیطهای با آفتاب مستقیم عملکرد بسیار خوبی نشان میدهد. اسطوخودوس در برابر شوری خاک، گرما و کمآبی بسیار مقاوم است و به همین دلیل در بسیاری از مناطق مرکزی و جنوبی ایران استفاده میشود. علاوه بر بهبود کیفیت هوا، نقش مهمی در جذب حشرات مفید و افزایش تنوع زیستی دارد.
شمشاد ژاپنی
شمشاد ژاپنی یک درختچه نیمهچوبی و همیشهسبز است که توانایی بالایی در سازگاری با شرایط مختلف آبوهوایی ایران دارد. این گیاه شاخ و برگ متراکم و برگهای ضخیم دارد که سطح مناسبی برای جذب دوده و ذرات معلق ایجاد میکنند. شمشاد ژاپنی در مناطق معتدل تا گرم عملکرد خوبی دارد و به دلیل مقاومت بالا در برابر آلودگی هوا، گزینهای مناسب برای کاشت در بلوارها، پارکها و فضای سبز شهری محسوب میشود.
بوتهها و درختچههای بومی ایران مناسب برای آلودگی هوا
مورد
مورد یکی از شناختهشدهترین بوتههای بومی ایران است که در مناطق زاگرس، جنوب و بخشهایی از نواحی ایران و تورانی بهصورت طبیعی رشد میکند. این گیاه همیشهسبز است و به دلیل تراکم برگها، مقاومت بالا در برابر کمآبی و توان تحمل آفتاب مستقیم، یکی از گزینههای ایدهآل برای فضای سبز شهری محسوب میشود. مورد در مقابل آلودگی هوا، شرایط نامناسب خاک و خشکی محیط تحمل بالایی دارد و همین ویژگی باعث شده که در محوطهسازی مناطق پر رفت و آمد، معابر شهری و باغچههای خانگی عملکرد بسیار خوبی داشته باشد. این گیاه هرسپذیر است و میتواند به شکل رسمی، پرچینی و تزئینی درآید و نگهداری آن حداقل رسیدگی را نیاز دارد.
زرشکها
گونههای مختلف زرشک مانند زرشک سیاه، زرشک قرمز و برخی گونههای سازگارشده، در ایران رویشگاه طبیعی دارند و بهعنوان درختچههای مقاوم شناخته میشوند. این بوتهها نسبت به خشکی هوا، آلودگی، گردوغبار و نور زیاد بسیار مقاوم هستند و بهخوبی در شرایط سخت شهری دوام میآورند. زرشک علاوه بر مقاومت بالا، جذابیت بصری زیادی هم دارد و با برگهای سبز، قرمز یا ارغوانی، فضای سبز را زیباتر میکند. این گیاه در خاکهای فقیر و مناطق کمآب نیز قابل کاشت است و نگهداری کمی نیاز دارد. همچنین سیستم ریشه قوی آن به تثبیت خاک در فضاهای شیبدار کمک میکند و برای کاشت در بلوارها، حاشیهها و باغچهها انتخاب مناسبی است.
شیرخشتها
شیرخشت خزنده و شیرخشت درختی از جمله درختچههای بومی ایران هستند که در مناطق هیرکانی، زاگرسی و ارسبارانی بهطور طبیعی دیده میشوند. این گیاهان مقاومت بسیار بالایی در برابر خشکی، آلودگی هوا و کمبود مواد غذایی خاک دارند و به همین دلیل برای فضای سبز شهری و محوطههای بزرگ بسیار مناسباند. شیرخشتها رشد منظم و پوششی دارند و بهخوبی سطح خاک را میپوشانند، از فرسایش جلوگیری میکنند و جلوه طبیعی و زیبا ایجاد میکنند. این گیاه نیاز به آبیاری کم دارد و نگهداری آن در حداقل انجام میشود. به دلیل استقامت بالا و ظاهر سبز درخشان، برای حاشیهکاری، پارکها و فضاهای پرتردد بهترین گزینههای بومی محسوب میشود.
زغالاخته
زغالاخته یکی از درختچههای بومی و کهن جنگلهای ایران، بهویژه جنگلهای هیرکانی، است و به دلیل مقاومت بالا در برابر آلودگی هوا، شرایط نامساعد خاک و سرمای شدید انتخاب مناسبی برای فضاهای سبز محسوب میشود. این گیاه علاوه بر استفاده زینتی، ارزش غذایی و دارویی دارد و میوههای آن در ایران بهخوبی شناخته میشود. زغالاخته نسبت به کمآبی و نور زیاد مقاوم است و در آبوهوای کوهستانی و سردسیر عملکرد عالی دارد. تاج بوتهای منظم، برگهای بیضی شکل و رنگ پاییزی جذاب آن، این گیاه را به انتخابی چندمنظوره برای باغها، پارکها و محوطهسازی طبیعی تبدیل کرده است.
یاس بنفش ایرانی
یاس بنفش ایرانی، یکی از گونههای کاملاً بومی کشور، در مناطق ایران و تورانی و زاگرس بهصورت طبیعی رشد میکند و بهدلیل سازگاری بالا، یکی از مناسبترین درختچهها برای مناطق آلوده و خشک است. این گیاه گلدهی فراوانی دارد و در بهار فضای اطراف را با گلهای معطر و خوشرنگ پر میکند. یاس بنفش ایرانی در خاکهای مختلف بهخوبی رشد میکند و نسبت به کمآبی، آلودگی و سرمای شدید مقاومت بالایی دارد. به دلیل ظاهر زیبا، دوام زیاد و نگهداری آسان، در محوطهسازی شهرها، باغچههای خانگی و مناطق عمومی بهطور گسترده استفاده میشود. این گیاه بهخوبی هرس میشود و قابلیت شکلدهی مناسب دارد و در ترکیب با سایر گیاهان بومی، جلوه طبیعی و پایدار ایجاد میکند.
گیاهان آپارتمانی برای تصفیه هوا و بهبود کیفیت فضای داخلی
لیلی صلح (Peace Lily)
لیلی صلح یکی از مؤثرترین گیاهان آپارتمانی برای پاکسازی هوای داخل خانه است و در جذب آلایندههایی مثل فرمالدهید و بنزن عملکرد بسیار خوبی دارد. این گیاه برای محیطهای کمنور مناسب است و نیاز چندانی به مراقبت پیچیده ندارد. فقط کافی است خاک آن همیشه کمی مرطوب باشد و از نور ملایم بهره ببرد. لیلی صلح با گلهای سفید و برگهای براق خود فضای داخلی را شادابتر و سالمتر میکند. قرار دادن این گیاه در اتاق خواب یا اتاق کار میتواند کیفیت تنفس را بهطور محسوسی بهبود دهد.
پیچک انگلیسی (English Ivy)
- پیچک انگلیسی گیاهی رونده و بسیار مقاوم است که هم خاصیت تزیینی دارد و هم توانایی بالایی در جذب بنزن، فرمالدهید و آلایندههای معلق دارد. این گیاه برای محیطهای روشن با نور غیرمستقیم بهترین عملکرد را نشان میدهد و با رشد آویز خود ظاهر زیبایی ایجاد میکند. یکی از ویژگیهای مهم پیچک انگلیسی توانایی کاهش کپکهای موجود در هواست. به همین دلیل در محیطهای مرطوب یا فضاهایی که تهویه ضعیف دارند گزینهای ایدهآل محسوب میشود. نگهداری آن آسان است و فقط به آبیاری منظم با خاک با زهکشی خوب نیاز دارد.
سانسوریا (Snake Plant)
- سانسوریا از مقاومترین گیاهان آپارتمانی است و تقریباً در هر محیطی دوام میآورد. این گیاه در شب دیاکسیدکربن را جذب و اکسیژن آزاد میکند و برای اتاق خواب انتخابی عالی است. سانسوریا در تصفیه فرمالدهید، اکسید نیتروژن و بنزن عملکرد قابل توجهی دارد. نور کم، آبیاری کم و محیطهای خشک را بهراحتی تحمل میکند و از گیاهانی است که حتی افراد مبتدی هم بدون نگرانی میتوانند از آن مراقبت کنند. ظاهر عمودی و برگهای شمشیری شکلش نیز به دکوراسیون مدرن خانه جلوه خوبی میدهد.
پوتوس نئون (Neon Pothos)
پوتوس نئون یکی از گیاهان همیشهسبز و کمتوقع است که بهسرعت خود را با شرایط مختلف خانه تطبیق میدهد. این گیاه قادر است بنزن، مونوکسیدکربن و فرمالدهید را از هوا جذب کند و به همین دلیل در بهبود کیفیت هوای محیطهای بسته نقش دارد. برگهای سبز روشن و درخشان آن فضای خانه را شادتر و زندهتر میکند. پوتوس با نور غیرمستقیم بهترین رشد را دارد و فقط کافی است خاک آن کمی مرطوب نگه داشته شود. رشد رونده و آویزی آن باعث شده در دکورهای داخلی بسیار محبوب باشد.
دراسنا (Dracaena)
دراسنا یکی از گیاهان محبوب تصفیهکننده هواست که قادر است مجموعهای از آلایندهها را از محیط حذف کند. این گیاه به نور متوسط و غیرمستقیم نیاز دارد و با حفظ رطوبت ملایم خاک بهترین رشد را نشان میدهد. تنوع زیاد در گونهها و طرح برگها، دراسنا را برای هر نوع دکوراسیونی مناسب میکند. این گیاه برای از بین بردن فرمالدهید و بنزن در محیطهای تازه مبله یا دارای وسایل جدید بسیار مؤثر است. نسبت به آبیاری زیاد حساس است و بهتر است بین دو آبیاری خاک کمی خشک شود.
نخل بامبو یا شامادورا (Bamboo Palm)
نخل شامادورا گیاهی مقاوم و خوشفرم است که علاوه بر زیبایی، توانایی بالایی در جذب فرمالدهید و بنزن دارد. این گیاه با نور غیرمستقیم بهترین عملکرد را نشان میدهد و رطوبت نسبی محیط به رشد آن کمک میکند. شامادورا به دلیل برگهای لطیف و معماری طبیعی خود ظاهر خانه را دلپذیرتر میکند. این گیاه در محیطهای خشک نیز عملکرد قابل قبولی دارد، اما بهتر است خاک آن همیشه کمی مرطوب باشد. نگهداری آسان و مقاومت خوب در برابر کمتوجهی، آن را به گزینهای مناسب برای فضاهای داخلی تبدیل کرده است.
آگلونما (Aglaonema)
آگلونما به مقاومت بالا در شرایط کمنور و تصفیه مؤثر هوا معروف است. این گیاه مواد آلایندهای مانند فرمالدهید و بنزن را بهخوبی جذب میکند و در مدت کوتاهی بر کیفیت هوای محیط تأثیر میگذارد. برگهای زیبا و طرحدار آن دکور فضا را جذابتر میکند. آگلونما به آبیاری متوسط نیاز دارد و بهتر است خاک آن همیشه کمی مرطوب بماند. این گیاه در محیطهای بدون نور مستقیم عملکرد بسیار خوبی دارد و یکی از انتخابهای محبوب برای دفاتر و اتاقخواب است.
گندمی یا عنکبوتی (Spider Plant)
گندمی یکی از قدیمیترین و کارآمدترین گیاهان تصفیهکننده هواست که در آزمایشها کاهش چشمگیر گازهای مضر را نشان داده است. این گیاه در محیطهای کمنور هم رشد میکند و با برگهای آویزان و لطیف خود ظاهر خانه را طبیعیتر میکند. گندمی نسبت به آبیاری زیاد حساس نیست و بهراحتی تکثیر میشود. این گیاه برای اتاق خواب نیز بسیار مناسب است، چون شبها اکسیژن بیشتری در فضا پخش میکند. مقاومت بالا و سازگاری سریع آن، گندمی را به انتخابی مطمئن برای افراد مبتدی تبدیل کرده است.
اسپاتی فیلوم (Peace Lily)
اسپاتی فیلوم از مؤثرترین گیاهان در جذب آلایندههای خانگی است و با برگهای پهن خود عملکرد بسیار خوبی در تصفیه هوا دارد. این گیاه با نور کم هم سازگار است و در خانههای کمنور عملکرد قابل قبولی دارد. خاک نیمهمرطوب بهترین شرایط را برای رشد آن فراهم میکند. اسپاتی فیلوم با گلهای سفید و برگهای تیره و براق خود جلوه زیبایی به فضای داخلی میدهد. این گیاه برای اتاق کار و محیطهای بسته بسیار مفید است و بهسرعت کیفیت هوا را بهبود میدهد.
آلوئه ورا (Aloe Vera)
آلوئه ورا علاوه بر خواص درمانی، یک گیاه تصفیهکننده هوا نیز هست و بهویژه در کاهش فرمالدهید عملکرد خوبی دارد. این گیاه نور زیاد را ترجیح میدهد و برای پشت پنجره انتخاب مناسبی است. آلوئه ورا نسبت به خشکی مقاوم است و تنها نیاز دارد بین آبیاریها خاک کاملاً خشک شود. برگهای ضخیم و آبدار آن رطوبت را بهخوبی ذخیره میکنند و ظاهر خاص و تزیینی دارند. نگهداری آسان و سازگاری بالا باعث شده یکی از پراستفادهترین گیاهان آپارتمانی باشد.
سخن پایانی
اینکه کدام گیاه واقعاً میتواند به کاهش آلودگی هوا کمک کند، به اقلیم، میزان آلودگی و محل کاشت بستگی دارد. درختان بلند، درختچههای متراکم و گیاهان آپارتمانی هر کدام بخشی از این چرخه را کامل میکنند و در کنار هم میتوانند کیفیت هوا را تا حد قابل توجهی بهبود دهند. انتخاب صحیح گیاه متناسب با شرایط آبوهوایی ایران، نهتنها به کاهش آلودگی کمک میکند، بلکه فضای شهری و محیط زندگی را پایدارتر، سالمتر و زیباتر میسازد. استفاده آگاهانه از گیاهان، اقدامی کوچک اما مؤثر برای مقابله با آلودگی هوا در شهرهای ایران است.
در صورت نیاز به راهنمایی بیشتر درباره انتخاب گیاه مناسب، همکاران ما پاسخگوی پرسشهای شما هستند و میتوانند بهترین گزینهها را بر اساس شرایط محل ارائه دهند.
بدون دیدگاه